De Ploeg

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten. De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring. Voorbeelden van het gebruik van deze leestekens en meer zoektips vindt u hier . De oprichting van de Groninger Kunstkring "De Ploeg" vond plaats in 1918. De oprichting was een gevolg van het feit dat een groep jonge kunstenaars niet werd uitgenodigd op een expositie van Groninger schilderkunst datzelfde jaar. De naam van de vereniging was een idee van Jan Altink. De vereniging stelde zich ten doel "de Groninger artiesten nader tot elkaar te brengen en het kunstleven op alle wijzen te bevorderen" De vereniging probeerde dit te bereiken door "vergaderingen, de gelegenheid tot werken te vergemakkelijken, het houden van exposities, het houden of doen houden van lezingen, alle overige wettelijke middelen die ter bevordering van het doel wenselijk geacht worden". De kunstkring bestond uit werkende leden, kunstlievende leden, donateurs en ereleden. Hieraan werden later toegevoegd de zogenaamde buiten-leden. Het bestuur bestond uit vier leden, namelijk de voorzitter, secretaris, penningmeester en een vierde bestuurslid. Later vond uitbreiding plaats naar minimaal 5 en maximaal 7 leden. Ten aanzien van de financiering kan worden gemeld dat deze werd geregeld door entrée's, contributies, bijdragen, legaten, boeten en netto-opbrengsten voortvloeiend uit verkoop. In de loop van de tijd speelden subsidies een grotere rol. Er werden elk jaar twee exposities in de stad Groningen gehouden. Later werd dit doel bijgesteld tot één expositie of activiteit per jaar in de stad Groningen, alsmede één buiten de stad. Nationale en internationale bekendheid kreeg "De Ploeg" door het Groninger expressionisme, afgeleid van de internationale stroming, die met name in Duitsland een belangrijke rol speelde vanaf de eeuwwisseling. Jan Wiegers maakte omstreeks 1920 kennis met Ernst Ludwig Kirchner, een van de vooraanstaande leden van de Duitse expressionistische groep "Die Brücke". De eerste tentoonstellingen van "De Ploeg" waren echter impressionistisch van aard.. In de twintiger jaren waren er echter ook meer stromingen van belang bij "De Ploeg", zoals het kubisme en het dadaïsme. Belangrijke kunstenaars die deel uitmaakten van de kunstkring waren de eerder genoemde Jan Altink, Johan Dijkstra en George Martens. Later werden Jan Wiegers, H.N. Werkman, Wobbe Alkema en Jan van der Zee lid van "De Ploeg", evenals Hendrik de Vries, Jannes de Vries en Job Hansen. De oorlog leverde de nodige problemen op voor de kunstenaars. Werkman overleefde de oorlog niet, terwijl Alkema in deze periode niet schilderde. In december 1945 was er in het Stedelijk Museum in Amsterdam een herdenkingstentoonstelling van het werk van Werkman. Veel kunstenaars gingen hun eigen weg. In 1968 was het de bedoeling een Europese tentoonstelling te houden, dit in verband met het 50-jarig bestaan van de vereniging. Deze vond echter om financiële redenen niet plaats. Wel werd er een jubileumtentoonstelling georganiseerd in het Provinciehuis te Groningen. In 1983 werd er een jubileumboek uitgegeven, geschreven door Jan ten Hoope, met een voorwoord door Dr. G. Overdiep. In 1988 vond de uitgave plaats van een ander jubileumboek, naar aanleiding van het 70-jarig bestaan. Dit boek werd geschreven door drs. Wija Friso. In 1981 vond er een afsplitsing plaats. Elf voormalige leden richtten toen het Groninger Kunstenaars Kollektief op. Reden hiervoor was een verschil van mening over de ballotage. Een positieve ontwikkeling in de tachtiger jaren was dat ook fotografen lid konden worden van "De Ploeg". Ook werden er in de recente periode exposities georganiseerd in samenwerking met andere verenigi