Stanislaw Noakowski

Autor: Artur Kijas Noakowski Stanisław Witold / Ноаковский Станислав Владиславович (1867–1928), rysownik, architekt, wykładowca uczelni artystycznych w Rosji, profesor Politechniki Warszawskiej... Noakowski Stanisław Witold / Ноаковский Станислав Владиславович (1867–1928) , rysownik, architekt, wykładowca uczelni artystycznych w Rosji, profesor Politechniki Warszawskiej. Z kilkudziesięciu projektów architektonicznych, które wówczas wykonał, zrealizowano zaledwie kilka, m.in. kaplicę grobową dla rodziny Koczubejów (1898) na cmentarzu Nowodziewiczym przy prosp. Moskiewskim [ Московский пр .] w Petersburgu (zniszczona w czasie blokady Leningradu 1941–1944), a także płyty nagrobne (1904–1905) rektora Rzymskokatolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu bp. Aleksandra Kazimierza Bereśniewicza (1823–1902) i bp. Henryka Piotra Kossowskiego (1828–1903) w katedrze włocławskiej. Zaprojektował też willę dla księcia Piotra P. Wołkońskiego (1872–1957), która mimo drugiej nagrody uzyskanej w konkursie (1903) nie została zrealizowana. Swoje wykłady z architektury i historii sztuki ilustrował rysunkami, początkowo kredą na tablicy, później tuszem na papierze. Pomyślane jako pomoc naukowa, z czasem stały się podstawą całych cykli architektonicznych „portretów budowli”, z których zasłynął w Rosji, a później w Polsce. W ten sposób powstały wartościowe serie: antyczny, starorosyjski (obejmujący pałace i ikony), francuski oraz polski. Ten ostatni zaczął kreślić w 1916 r. („wielka suita polska”) pod wrażeniem zniszczeń wojennych na ziemiach polskich w latach I wojny światowej (1914–1918). W ciągu kilku miesięcy dokonał imponującego dzieła, tworząc z notatek, szkiców i z pamięci rysunki ok. 600 kaplic, kościołów, klasztorów, zamków, dworków, a nawet wiejskich chat. Uprawiał ilustrację książkową, malował pocztówki (seria pocztówek na temat starej Rusi), wykonywał dekoracje teatralne. Te ostatnie na prośbę reżysera i dramaturga Arnolda Szyfmana (1882–1967) do Dam i huzarów Aleksandra Fredry (1793–1876) przygotował dla Teatru Dramatycznego w Moskwie. W czasie pobytu w Rosji utrzymywał kontakty z polskim środowiskiem artystycznym. Był członkiem Krakowskiego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. Swoje prace prezentował na wystawach w Krakowie i Warszawie. Gdy w 1918 r. Wydział Opieki nad Zabytkami przy Polskim Komitecie Opieki nad Uchodźcami w Moskwie przekształcony został w Towarzystwo Opieki nad Polskimi Zabytkami, został wybrany na jego prezesa. W 1918 r. powołano go również do Moskiewskiego Kolegium Artystycznego przy Wydziale Sztuk Wizualnych Ludowego Komisariatu Oświaty. Mimo prób pozyskania dla kultury sowieckiej w październiku 1918 r. za namową siostry Z. Balińskiej zdecydował się na powrót do odrodzonej Polski. Po przejściowej posadzie w Ministerstwie Kultury i Sztuki związał się z Wydziałem Architektury Politechniki Warszawskiej. Wykładał również w innych uczelniach i szkołach: na Wyższych Kursach Nauczycielskich oraz w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Krakowie. W latach 1926–1928 historii sztuki uczył w Żeńskim Liceum Architektury w Warszawie. W latach 1920–1923 pełnił obowiązki dziekana Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Hasła: Robowska Lucyna Wieńczysława Leszewicz Klemens Kochański Paweł Polacy w Zakładach Putiłowskich (1868–1937) Związek Młodzieży Polskiej „Zet” w Petersburgu / Piotrogrodzie Niżyńska Bronisława Więckowski Aleksander Józef Słonimski Siergiej Czarnomska Izabella Walentynowiczówna Wanda Skąpski Franciszek Salezy Słonimski Ludwik Walentynowicz Marian Krajowski-Kukiel Feliks Walentynowicz Rafał Antoni Władysław Ogiński Ignacy Szemioth Piotr Szemioth Stanisław Szemioth Włodzimierz Szemioth Aleksander Edward Żukowska Jadwiga Aniela Tekla Liniewicz Leon Filipkowski Stefan Julian Rawicz-Szczerbo Władysław Rzymskokatolickie parafie i kaplice Petersburga/Piotrogrodu oraz dekanatu petersburskiego Mickiewicz Stefan Kakowski Aleksander Spasowicz Włodzimierz Parafia i kościół św. Stanisława w Petersburgu Żenkiewic