code switching

Code switching – zjawisko socjolingwistyczne polegające na naprzemiennym używaniu różnych kodów językowych. Pojęcie odnosi się do sposobu operowania językiem ojczystym. Przyswojenie mowy ojczystej następuje w dzieciństwie, w środowisku rodzinnym, i zwykle dotyczy formy potocznej języka ogólnego, czasem gwary. Za pośrednictwem szkolnictwa promowane i nauczane są normy języka standardowego, a różne odmiany językowe pełnią w tych środowiskach (między innymi) funkcję integrującą. Dziecko w szkole posługuje się skodyfikowaną odmianą wysoką, mając świadomość, że jest ona odpowiednia dla tego środowiska, a w domu przechodzi na rejestr potoczny lub gwarę. Terminem „code switching” określa się też zjawisko wprowadzania wtrąceń z innych języków w obrębie pojedynczej rozmowy, występujące u osób wielojęzycznych. Zjawisko to polega na przełączaniu się między różnymi systemami językowymi znanymi osobie mówiącej. Nie jest zatem tożsame z posługiwaniem się zapożyczeniami językowymi, które zachodzi na gruncie jednego języka i dotyczy przeważnie pojedynczych słów (nie zaś np. pełnych zdań). Osoba wprowadzająca pożyczki niekoniecznie zna język źródłowy, z którego elementy te pochodzą.