Dąbrowa Basin

Nowoczesny charakter Zagłębia Dąbrowskiego ukształtował się w XIX wieku wraz z rozwojem górnictwa węgla kamiennego, hutnictwa, kolei, osad fabrycznych i miast przemysłowych. Szczególne znaczenie miały obszary położone nad Brynicą , Czarną Przemszą i Białą Przemszą , gdzie rozwijały się zakłady przemysłowe, osady robotnicze oraz ośrodki miejskie, m.in. Dąbrowa Górnicza , Będzin , Sosnowiec i Czeladź .[[1]]( Zachodnia granica Zagłębia Dąbrowskiego jest najczytelniejsza historycznie i opiera się głównie na dolinie Brynicy , a dalej na Czarnej Przemszy i Przemszy . Rzeki te przez długi czas rozdzielały ziemie związane z Małopolską od ziem śląskich. W przypadku obszaru dzisiejszego Sosnowca większość dawnych miejscowości, m.in. Sielec "Sielec (Sosnowiec)") , Zagórze "Zagórze (Sosnowiec)") , Klimontów "Klimontów (Sosnowiec)") , Niwka "Niwka (Sosnowiec)") , Porąbka "Porąbka (Sosnowiec)") i Modrzejów "Modrzejów (Sosnowiec)") , była związana z historycznym województwem krakowskim, natomiast część zachodnia, m.in. Milowice "Milowice (Sosnowiec)") i Pogoń "Pogoń (Sosnowiec)") , pozostawała w związku z obszarem Księstwa Siewierskiego .[[2]]( Wschodnie i północne granice regionu są mniej jednoznaczne. W różnych ujęciach do Zagłębia Dąbrowskiego zalicza się przede wszystkim miasta i gminy związane historycznie, gospodarczo lub kulturowo z dawnym okręgiem przemysłowym nad Przemszą i Brynicą . W szerszym rozumieniu region obejmuje lub obejmował następujące jednostki: Sosnowiec – najludniejsze miasto Zagłębia Dąbrowskiego, Dąbrowa Górnicza – największe powierzchniowo miasto regionu, Będzin i miejscowości powiatu będzińskiego : Czeladź , Wojkowice , Sławków , Siewierz , Bobrowniki "Gmina Bobrowniki (powiat będziński)") , Psary "Gmina Psary (powiat będziński)") , Mierzęcice "Gmina Mierzęcice (powiat będziński)") , Ożarowice "Gmina Ożarowice (powiat tarnogórski)") , Zawiercie i część miejscowości powiatu zawierciańskiego : Poręba , Włodowice "Gmina Włodowice (powiat zawierciański)") , Kroczyce "Gmina Kroczyce (powiat zawierciański)") , Ogrodzieniec , Łazy "Gmina Łazy (powiat zawierciański)") , Olkusz i część miejscowości powiatu olkuskiego : Bolesław "Gmina Bolesław (powiat olkuski)") , Trzyciąż "Gmina Trzyciąż (powiat olkuski)") , Klucze "Gmina Klucze (powiat olkuski)") , Bukowno , Wolbrom "Gmina Wolbrom (powiat olkuski)") , Myszków i część miejscowości powiatu myszkowskiego : Koziegłowy "Gmina Koziegłowy (powiat myszkowski)") , Żarki "Gmina Żarki (powiat myszkowski)") , Niegowa "Gmina Niegowa (powiat myszkowski)") , Poraj "Gmina Poraj (powiat myszkowski)") . Termin „Zagłębie” został użyty w połowie XIX wieku przez Józefa Patrycjusza Cieszkowskiego jako określenie z zakresu geologii i górnictwa. Z czasem utrwalił się w odniesieniu do rozwijającego się okręgu przemysłowego związanego z eksploatacją węgla kamiennego. Człon „Dąbrowskie” został dodany na przełomie XIX i XX wieku i pochodzi od Dąbrowy , jednego z głównych ośrodków przemysłowych regionu. Za historyczną stolicę Zagłębia Dąbrowskiego uznaje się Będzin , jeden z najstarszych ośrodków miejskich regionu.[[3]]( Współcześnie w roli głównego ośrodka miejskiego regionu najczęściej wskazywany jest Sosnowiec , największe miasto Zagłębia Dąbrowskiego pod względem liczby mieszkańców. Jego znaczenie wynika z rozwoju przemysłowego, komunikacyjnego, administracyjnego, kulturalnego i edukacyjnego, szczególnie od przełomu XIX i XX wieku. W okresie poprzedzającym powstanie państwa polskiego ziemie obecnego Zagłębia Dąbrowskiego znajdowały się na obszarze związanym z plemieniem Wiślan. W średniowieczu znaczna część późniejszego regionu należała do ziemi krakowskiej. Część zachodnia pozostawała natomiast w związku z obszarami, które weszły później w skład Księstwa Siewierskiego . W XIX wieku region stał się ważnym obszarem rozwoju przemysłowego. Odkrycie i eksploatacja złóż węgla kamiennego, rozwój hutnictwa, powstanie Zachodniego Okręgu Górniczego , budowa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej ora