sociale psychologie

Sociale psychologie wordt door Floyd Henry Allport gedefinieerd als de wetenschappelijke studie naar menselijk gedrag en bewustzijn (1924). Deze definitie werd door zijn broer Gordon Allport jaren later geconcretiseerd als de studie naar begrip hoe (menselijke) gedachten, gevoelens en gedragingen worden beïnvloed door werkelijke, ingebeelde of gewenste aanwezigheid van anderen. Doordat ook de invloed van ingebeelde anderen wordt bestudeerd, omvat de sociale psychologie tevens het onderzoek naar de invloed op gedrag en bewustzijn van bijvoorbeeld televisie of het opvolgen van culturele normen. Sociaalpsychologen verklaren menselijk gedrag doorgaans als een resultaat van het samengaan van persoonlijke factoren, de sociale interacties en de geschiedenis voorafgaand aan de situatie. Sigmund Freud was de eerste psycholoog die dit beschreef en aangaf dat individuele psychologie en sociale psychologie tegelijk zijn ontstaan (S. Freud, 1922). Kurt Lewin stelde in 1951 dat deze interactie als een formule beschouwd kan worden, waarbij gedrag een functie is van de persoon en de omgeving, B=ƒ(P,E) (Behaviour = ƒ(Person, Environment)). In de praktijk wordt deze formule echter nauwelijks gebruikt. beweerde in 1973 – in navolging van Freud – dat de historische context van gedrag een verklarende factor is. De sociale psychologie onderbouwt hypotheses door kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Er wordt met name gepubliceerd over experimentele en vragenlijst studies. Een beperking van het vakgebied is dat de theorieën specifiek kunnen zijn. De accuratesse is echter vrij hoog. De voorspellende waarde voor het alledaagse gedrag dient situationeel bekeken te worden omdat de interactie met de omgeving en de historie, zoals eerder geschetst, van invloed zijn. Sociale psychologie is een toepassingsgebied, dat de kloof tussen psychologie en sociologie verkleint. De focus ligt op het onderzoeken van individuele reacties op sociaal relevante stimuli en deze te vertalen in praktisch toepasbare concepten. Dit is een belangrijk onderscheid met de veel algemenere opzet van sociologie (landen, volkeren bijvoorbeeld) en algemene psychologie. In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog werd er frequent samengewerkt tussen psychologen en sociologen (Sewell, 1989). Echter, de twee stromingen zijn de laatste jaren toenemend gespecialiseerd en gescheiden van elkaar, zoals bij vele wetenschappen het geval is. Sociologen leggen meer nadruk op "macrovariabelen" (bijvoorbeeld sociale structuren), sociaal psychologen op microvariabelen (sociaal relevante stimuli voor het individu). Er is een verschil tussen Amerikaanse en Europese sociaal psychologen. Traditioneel gezien leggen Europese sociaal psychologen meer nadruk op onderzoek in groepsverband, terwijl hun Amerikaanse collega's meer de nadruk leggen op het individu. (Moscovici & Markova, 2006). De Amerikaanse sociale psychologie heeft bovendien een voorkeur voor experimentele studies, terwijl de Europese Sociale Psychologie vaker ruimte laat voor interpretatieve en mixed-method studies en een bredere opvatting heeft van de definitie van de term sociaal (Moscovici, 2000).